| |
| M.A.R.T.O.Y. ( Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği ) |
M.A.R.T.O.Y. ( Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği )
M.A.R.T.O.Y, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca, araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere, tam bir aracın tip onayının; imalatçının uygun görmesi halinde aracı oluşturan sistemlerin, aksamların ve ayrı teknik ünitelerin tek tek onaylarının toplanmasına, bu araçların birden fazla imalatçının katkısını gerektiren aşamalar sonucu imal edilmiş olması halinde ise, bu farklı tamamlanma aşamalarının ayrı ayrı onaylarının toplanmasına, Araç Tip Onayı Belgesi ve Uygunluk Belgesi verilmesine ilişkin hükümleri ve bunların uygulanmasına ait usul ve esasları belirlemektir.
Araç Tip Onayı İçin Gereken Şartlar Listesi
|
Konusu
|
Yönetmelik No'su |
AT Resmi Gazete’si
referansı |
Uygulanabileceği Sınıflar |
|
M1 |
M2 |
M3 |
N1 |
N2 |
N3 |
O1 |
O2 |
O3 |
O4 |
|
1 |
Ses seviyeleri |
70/157/AT |
L 42, 23.02.1970, Sf.16 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
2 |
Emisyonlar |
70/220/AT |
L 76, 06.04.1970, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
3 |
Yakıt depoları/arka koruma tertibatları |
70/221/AT |
L 76, 06.04.1970, Sf.23 |
x(5) |
x(5) |
x(5) |
x(5) |
x(5) |
x(5) |
x |
x |
x |
x |
|
4 |
Arka tescil plakası yeri |
70/222/AT |
L 76, 06.04.1970, Sf.25 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
5 |
Direksiyon döndürme kuvveti |
70/311/AT |
L 133,18.06.1970, Sf.10 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
6 |
Kapı kilitleri ve menteşeleri |
70/387/AT |
L 176,10.08.1970, Sf.5 |
x |
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
7 |
Sesli ikaz (korna) |
70/388/AT |
L 176,10.08.1970, Sf.12 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
8 |
Geri görülebilirlik |
71/127/AT |
L 68, 22.03.1971, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
9 |
Fren |
71/320/AT |
L 202, 06.09.1971, Sf.37 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
10 |
Parazit giderici (radyo) |
72/245/AT |
L 152, 06.07.1972, Sf.15 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
11 |
Dizel egzoz dumanı |
72/306/AT |
L 190, 20.08.1972, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
12 |
İç donanım |
74/ 60/AT |
L 38, 11.02.1974, Sf. 2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13 |
İzinsiz kullanıma karşı önlem |
74/ 61/AT |
L 38, 11.02.1974, Sf.22 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
14 |
Koruyucu direksiyon |
74/297/AT |
L 165, 20.06.1974, Sf.16 |
x |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
15 |
Koltuk mukavemeti |
74/408/AT |
L 221, 12.08.1974, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
16 |
Dış çıkıntılar |
74/483/AT |
L 256, 02.10.1974, Sf.4 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 |
Hız göstergesi ve geri vites |
75/443/AT |
L 196, 26.07.1975, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
18 |
Fabrika etiketleri (zorunlu) |
76/114/AT |
L 24, 30.01.1976, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
19 |
Emniyet kemeri bağlantıları |
76/115/AT |
L 24, 30.01.1976, Sf.6 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
20 |
Aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazlarının
yerleştirilmesi |
76/756/AT |
L 262, 27.09. 1976, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
21 |
Geri yansıtıcılar (Reflektörler) |
76/757/AT |
L 262, 27.09.1976, Sf.32 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
22 |
Uç hat işaret,
ön konum (yan)
arka konum (yan),
stop, yan işaret, gündüz yakılan
lambalar |
76/758/AT |
L 262, 27.09.1976, Sf.54 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
23 |
Sinyal lambaları |
76/759/AT |
L 262, 27.09.1976, Sf.71 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
24 |
Arka tescil plaka lambası |
76/760/AT |
L 262, 27.09.1976, Sf.85 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
25 |
Farlar (ampulleri dahil) |
76/761/AT |
L 262, 27.09.1976, Sf.96 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
26 |
Ön sis lambaları |
76/762/AT |
L 262, 27.09.1976, Sf.122 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
27 |
Çeki kancaları |
77/389/AT |
L 145, 13.06.1977, Sf.41 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
28 |
Arka sis lambaları |
77/538/AT |
L 220, 29.08.1977, Sf.60 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
29 |
Geri vites lambaları |
77/539/AT |
L 220, 29.08.1977, Sf.72 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
Konusu
|
Yönetmelik No'su |
AT Resmi Gazete’si
referansı |
Uygulanabileceği Sınıflar |
|
M1 |
M2 |
M3 |
N1 |
N2 |
N3 |
O1 |
O2 |
O3 |
O4 |
|
30 |
Park lambaları |
77/540/AT |
L 220, 29.08.1977, Sf.83 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
31 |
Emniyet kemerleri |
77/541/AT |
L 220, 29.08.1977, Sf.95 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
32 |
Ön görüş alanı |
77/649/AT |
L 267, 19.10.1977, Sf.1 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
33 |
Kumandaların tanıtımı (Gösterge/
kullanıcı ikazları) |
78/316/AT |
L 81, 28.03. 1978, Sf.3 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
34 |
Buz/buğu giderme |
78/317/AT |
L 81, 28.03. 1978, Sf.27 |
x |
(X) |
(X) |
(X) |
(X) |
(X) |
|
|
|
|
|
35 |
Cam yıkama/silme |
78/318/AT |
L 81, 28.03. 1978, Sf.49 |
x |
(X) |
(X) |
(X) |
(X) |
(X) |
|
|
|
|
|
36 |
Isıtma sistemleri |
2001/56/AT |
L 292, 09.11.2001, Sf.21 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
37 |
Çamurluklar |
78/549/AT |
L 168, 26.06.1978, Sf.45 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
38 |
Koltuk başlıkları |
78/932/AT |
L 325, 20.11.1978, Sf.1 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
39 |
CO2 emisyonu / Yakıt tüketimi |
80/1268/AT |
L 375, 31.12.1980, Sf.36 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
40 |
Motor gücü |
80/1269/AT |
L 375, 31.12.1980, Sf.46 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
41 |
Dizel emisyonları |
88/77/AT |
L 36,09.02.1988, Sf.33 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
42 |
Yan koruma |
89/297/AT |
L 124,05.05.1989, Sf.1 |
|
|
|
|
x |
x |
|
|
x |
x |
|
43 |
Anti-sprey tertibatı |
91/226/AT |
L 103,24.14.1991, Sf.5 |
|
|
|
|
x |
x |
|
|
x |
x |
|
44 |
Kütleler ve boyutlar (Otomobiller) |
92/21/AT |
L 129,14.05.1992, Sf.1 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
45 |
Emniyet camı |
92/22/AT |
L 129,14.05.1992, Sf.11 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
46 |
Lastikler |
92/23/AT |
L 129,14.05.1992, Sf.95 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
47 |
Hız sınırlayıcılar |
92/24/AT |
L 129,14.05.1992, Sf.154 |
|
|
x |
|
x |
x |
|
|
|
|
|
48 |
Kütleler ve boyutlar(44üncü sırada
belirtilenin (M1) dışındaki araçlar) |
97/27/AT |
L 233, 25.08.1997, Sf.1. |
|
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
49 |
Kabinlerin dış çıkıntıları |
92/114/AT |
L 409, 31.12.1992, Sf.17. |
|
|
|
x |
x |
x |
|
|
|
|
|
50 |
Bağlantı tertibatları |
94/20/AT |
L 195, 29.07.1994, Sf.1 |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
51 |
Alev dayanıklılığı |
95/28/AT |
L 281, 23.11.1995, Sf.1. |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
52 |
Otobüsler |
2001/85/AT |
L 42, 13.02.2002, Sf.1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
53 |
Önden çarpma |
96/79/AT |
L 18, 21.01.1997, Sf. 7 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
54 |
Yandan çarpma |
96/27/AT |
L 169, 08.07.1996, Sf. 1 |
x |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
55 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
56 |
Tehlikeli madde Taşıyan Araçlar |
98/91/AT |
L 11, 16.01.1999, Sf.25 |
|
|
|
x |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|
57 |
Ön koruma tertibatları |
2000/40/AT |
L 203, 10.08.2000,
Sf.9 |
|
|
|
|
x |
x |
|
|
|
|
(1)Aksam :
Bir aracın parçası olarak ayrı bir yönetmelik hükümlerine tabi olan ve söz
konusu yönetmelik tarafından bu araçtan bağımsız olarak da tip onayı
alabileceği belirtilen bir ünitedir.
ARAÇ SINIF VE TİPLERİNİN TANIMI
Araç sınıfları, aşağıdaki uluslararası sınıflandırmaya göre tanımlanır:
1. M Sınıfı: En az dört tekerlekli, motorlu yolcu taşıma amaçlı araçlar
2. N Sınıfı: En az dört tekerlekli, motorlu yük taşıma araçları.
3.O Sınıfı: Römorklar (yarı römorklar dahil).
4.Arazi tipi araçlar (G sembollü)
5.Özel amaçlı araç
ÜST YAPI İLE İLGİLİ HUSUSLAR
1. Üst yapıların 1 inci aşaması, üreticinin beyan ettiği azami ve asgari ölçü, ağırlık merkezi yüksekliği ve kütleler içinde kaldığı tespit edilmelidir
2. N kategorisi araçların kasa yapımında, yük dağılımının uygunluğu kontrol edilmelidir.
Üst yapı şasi bağlantılarının uygun yöntemler ile yapıldığı kontrol edilecektir. U cıvatalı bağlantılarda şasi profilinin ezilmemesi için önlem alındığı tespit edilmelidir.
Kasa ve çamurluklar, araç için öngörülen en büyük çaplı lastik ve kar zinciri ile birlikte en kötü koşullarda dahi en az 50 mm boşluk kalacak biçimde olduğu tespit edilmelidir.
Kasaların arkada en dış konumunun arka koruma çerçevesine göre 70/221/AT Yönetmeliğinde yer alan sınırlamalar içinde kaldığı tespit edilmelidir.
Konteynır taşıyacak araçlarda uygun konteynır kilitleri bulunacaktır. Yalnız konteynır taşınacak ise ön duvar, kapak ve taban döşemesi aranmaz.
Damper, çöp kamyonu vb. araçların hidrolik mekanizmalarının 98/37/AT Makine Emniyeti Yönetmeliğine uygunluğunu gösteren CE işareti aranır.
Üst yapımcı tarafından ilave edilen aydınlatma cihazları “E” veya “e” işaretli olacaktır ve daha önceki aşamada ki tip onay belgesine aykırı olmayacaktır. Aydınlatma cihazlarında değişiklik yapıldığı takdirde ilgili yönetmeliğe uygunluğu yetkili bir Teknik Servis tarafından düzenlenen rapor ile teyit edilmelidir.
Üst yapı nedeni ile daha önceki aşamalarda alınmış tip onay belgelerinin geçersiz olduğu tespit edildiği takdirde, yeni belge veya ilgili teknik servis tarafından düzenlenmiş rapor aranır.
Üst yapım sonrası sınıfı değişen araçlar, yeni kategorinin gerektirdiği bütün şartlara uymak zorundadır, ancak N1 kategorisinden M1 kategorisi dönüşen cankurtaran, cenaze arabası ve motorlu karavanlarda MARTOY Ek XI’de yer alan istisnalara izin verilir.
Birinci aşama imalatçısının yazılı izni olmadan aracın kütlelerinde teknik kapasiteleri aşılamaz. Ayrıca, yapılan değişiklikler nedeni ile geçersiz olan, fren, kütleler ve boyutlar vb. diğer tip onay belgeleri yerine yeni tip onay belgeleri veya teknik servis raporlarının alınması zorunludur.
3. Sökülebilen üst yapılar (Swap Bodies) ve konteynırları taşıyacak olan araçların üst yapılarında, bu amaca uygun her biri sökülebilen üst yapı ve konteynır için dört köşesinden bağlantı olanağı sağlayan dört adet konteynır kilidi olmalıdır.
|
|
|
|